Fortaleza De Muar, Kubu Pertahanan Portugis Yang Hilang

Pemerintahan selama 130 tahun sejak dari 1511 sehingga tahun 1641 penjajah Portugis di Melaka sudah tentu meninggalkan kesan besar terhadap peribumi di semenanjung Tanah Melayu. Negeri Johor juga tidak lari menerima kesan akibat penjarahan Portugis di semenanjung ini. Johor juga sering diserang oleh Portugis yang dalam usaha untuk mengekalkan pemerintahan dan mereka sedikit demi sedikit merampas kawasan jajahan takluk Johor. Dalam artikel kali ini Orang Johor akan menyentuh mengenai sebuah kubu Portugis di Muar yang dikenali sebagai Fortaleza De Muar, meskipun ianya tidak terkenal seperti Fortaleza De Malacca ataupun A Famosa, namun ianya sejarah penting yang mesti diketahui terutamanya buat Bangsa Johor.

‘Fortaleza de Muar’, atau nama Melayunya dikenali sebagai Kubu Muar, terletak di tepi Sungai Muar dan Sungai Bentayan, kira-kira tiga puluh batu daripada selatan Melaka. Sebelum penyerahan ke atas pentadbiran Portugis, sungai ini merupakan sempadan selatan wilayah yang diberikan kepada bekas Kesultanan Melayu Melaka. Kubu Portugis ini yang terletak berdekatan dengan Sungai Muar dibina oleh Manuel Godinho de Eredia sebagai bangunan kubu pertahanan di muara Sungai Bentayan (kini Sungai Muar) pada tahun 1604.

fortaleza 1

Seni bina Kubu Portugis ini adalah berbentuk segitiga sama kaki dimana kiri kanannya adalah sama lebar, dan mempunyai menara bulat yang telah dibina di setiap sudut kubu ini. Selepas pengukuran dilakukan oleh pihak Portugis, didapati bahawa kedua-dua belah sempadan sekitar mempunyai 181-fathoms (kira-kira 1086 kaki), panjang untuk sebelah belakang adalah 292-fathoms (kira-kira 1752 kaki), dan keluasan keseluruhan kubu ini adalah kira-kira 654 fathoms (kira-kira 3824 kaki).

Portugis telah mendirikan Kubu Melaka (Fortaleza De Malacca) dan Kubu Muar (Fortaleza De Muar) dengan keluasan yang sama. Kubu segitiga yang dibina oleh Portugis pada tahun 1604 telah diceroboh oleh Acheh dan mengalami kerosakan disebabkan pengeboman dan serangan oleh tentera Acheh pada tahun 1615 dan 1616. Selepas dikalahkan oleh Belanda pada tahun 1641, kubu tersebut telah musnah sepenuhnya.

fortaleza 2

Pada tahun 1806, sebelum British menyerahkan Melaka kepada Belanda, kubu pertahanan menjadi ancaman kepada British kerana ia bekemungkinan menjadi salah satu senjata untuk membalas serangan terhadap British. Pada masa yang sama, pencerobohan kuasa-kuasa Eropah menjadi satu kebimbangan menyebabkan kerajaan British mengarahkan penyingkiran secara berperingkat daripada kubu, dirobohkan sehingga meninggalkan sebuah pintu yang diluluhawa dan dihakis sekarang.

fortaleza 3

Kubu Muar juga mengalami nasib yang sama. Dikatakan bahawa pembinaan kubu menggunakan batu meteorit yang dipungut daripada dasar laut Jawa. Batu meteorit besi yang berwarna merah kelihatan lebih kukuh selepas terdedah dengan matahari. Ia turut merekodkan kebangkitan dan kejatuhan sejarah. Walaupun kubu tersebut tidak wujud lagi, tetapi terdapat sekurang-kurangnya sembilan data yang boleh membuktikan lokasi kedudukan Kubu Muar.

fortaleza 4

Setakat ini, lukisan yang Godinho De Eredia tinggalkan berkemungkinan, beliau tidak pernah pergi dari lakaran mudah masa sari kata yang terdapat di atasnya tidak bersetuju tentang tarikh asas itu pada tahun 1603 dan satu lagi pada tahun 1604. Walaupun Eredia merupakan penulis Portugis yang terkenal dalam menyampaikan pengetahuan tentang Malaysia dan Indonesia, tetapi didapati beliau telah meninggalkan sumber-sumber teks yang berbeza dan juga meninggalkan konflik-konflik yang mudah dikenalpasti bersama dengan spekulasi daripada maklumat yang tidak tepat.

Ramai mengandaikan bahawa Fortaleza De Muar ini terletak di Kubu Bentayan. Sejauh mana kebenarannya, tidak dapat saya pastikan. Di sinilah pentingnya satu kajian sejarah dilaksanakan bagi mengenal pasti lokasi sebenar kota ini dan seterusnya dibangunkan sebagai satu lagi kota sejarah yang mampu menarik kehadiran pelancong ke Bandar DiRaja ini. Sekiranya benar Kota Portugis ini terletak di sekitar Kubu Bentayan, maka sewajarnya kawasan itu dijadikan kawasan sejarah dengan dibangunkan monumen atau replika Kubu Bentayan dan Fortaleza De Muar.

Loading...

Anda dijemput untuk like facebook page rasmi orangjohor.com

PERINGATAN: Pihak kami tidak bertanggungjawab terhadap komentar yang diutarakan melalui laman ini. Ia pandangan peribadi pemilik akaun dan tidak semestinya menggambarkan pendirian sidang redaksi kami. Segala risiko akibat komen yang disiarkan menjadi tanggungjawab pemilik akaun sendiri.